Green claims in Duitsland: wat er op 27 september 2026 verandert voor een productpagina

Vanaf 27 september 2026 worden twaalf praktijken onder alle omstandigheden oneerlijk wanneer u een Europese consument iets vertelt over milieu of levensduur. Ze komen op een zwarte lijst, waar vaststellen volstaat. Duitsland zette de richtlijn al in februari 2026 om. Voor wie productpagina's in Duitsland publiceert, zit de moeilijkheid niet in de tekst: ze zit erin dat in Duitsland niemand op een toezichthouder wacht om hem te handhaven.

Het woord klopt, de tekst waarnaar het verwijst niet

In het Nederlands is er niets mis met de term ‘groene claims’. Richtlijn groene claims is de officiële korte benaming van een bestaand Europees document, en zij staat daar tussen haakjes in de titel. Het Nederlands gaat zelfs verder: de richtlijn die wél van toepassing is, gebruikt het woord ook. Haar twaalf punten spreken van milieuclaim. Wie ‘claim’ zegt, gebruikt dus een woord dat in beide teksten tot het officiële vocabulaire behoort.

Het probleem zit elders: bij welk document. Richtlijn groene claims hoort bij COM(2023) 166 van 22 maart 2023, het ‘Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de staving en het communiceren van uitdrukkelijke milieuclaims’. Dat is nog altijd een voorstel. Het verplicht niemand tot iets.

De tekst die op 27 september 2026 van toepassing wordt is een andere: Richtlijn (EU) 2024/825 van 28 februari 2024, ‘tot wijziging van de Richtlijnen 2005/29/EG en 2011/83/EU wat betreft het versterken van de positie van de consument voor de groene transitie door middel van betere informatie en door middel van bescherming tegen oneerlijke praktijken’. Zij heeft geen officiële korte benaming. Vermoedelijk is dat de reden waarom zij die van het naburige voorstel heeft geërfd.

De verwarring heeft een praktisch gevolg. Wie zijn verplichtingen opzoekt onder ‘richtlijn groene claims’ leest een voorstel, en mist de richtlijn die hem op 27 september 2026 bindt. Artikel 4, met het opschrift ‘Omzetting’, laat geen ruimte: de lidstaten stellen de nodige bepalingen vast en maken ze bekend ‘uiterlijk op 27 maart 2026’, en zij passen die bepalingen toe ‘vanaf 27 september 2026’. Artikel 5, dat vaak in de plaats daarvan wordt aangehaald, regelt alleen de inwerkingtreding van de richtlijn zelf, op de twintigste dag na de bekendmaking.

Twaalf verbodsbepalingen op de zwarte lijst

2024/825 schept geen zelfstandig regime. Zij voegt twaalf punten toe aan bijlage I bij Richtlijn 2005/29/EG over oneerlijke handelspraktijken, de bijlage die in de praktijk de zwarte lijst heet. Wat daarop staat is onder alle omstandigheden oneerlijk, zonder dat hoeft te worden aangetoond dat het besluit van de consument is verstoord. Dat is het verschil tussen betogen en vaststellen.

Milieuclaims

• 2 bis) Het weergeven van een duurzaamheidskeurmerk dat niet op een certificeringsregeling is gebaseerd of niet door overheidsinstanties is ingesteld.
• 4 bis) Het maken van een generieke milieuclaim zonder dat de handelaar erkende voortreffelijke milieuprestaties kan aantonen die relevant zijn voor de claim.
• 4 ter) Het maken van een milieuclaim voor het volledige product of alle bedrijfsactiviteiten van de handelaar, terwijl de claim slechts op een bepaald aspect van het product of een specifieke bedrijfsactiviteit van de handelaar betrekking heeft.
• 4 quater) Beweren dat een product dankzij de compensatie van broeikasgasemissies een neutraal, verminderd of positief milieueffect heeft wat broeikasgasemissies betreft.
• 10 bis) Het voorstellen van voor alle producten binnen de toepasselijke productcategorie op de markt van de Unie wettelijk opgelegde vereisten als een onderscheidend kenmerk van het aanbod van de handelaar.

Levensduur, repareerbaarheid, software-updates

• 23 quinquies) Voor de consument informatie achterhouden over het feit dat een software-update negatieve gevolgen zal hebben voor de werking van goederen met digitale elementen of het gebruik van digitale inhoud of digitale diensten.
• 23 sexies) Een software-update voorstellen als noodzakelijk terwijl er alleen functionaliteitskenmerken mee worden verbeterd.
• 23 septies) Iedere commerciële communicatie met betrekking tot een goed met een kenmerk dat is geïntroduceerd om de duurzaamheid van het goed te beperken, hoewel de handelaar op de hoogte is van het kenmerk en de gevolgen ervan voor de duurzaamheid van het goed.
• 23 octies) Valselijk beweren dat een goed onder normale gebruiksomstandigheden een bepaalde duurzaamheid heeft wat betreft de gebruikstijd of -intensiteit.
• 23 nonies) Presenteren van een goed als repareerbaar wanneer het dat niet is.
• 23 decies) De consument aanzetten tot het eerder vervangen of aanvullen van de verbruiksgoederen van een goed dan om technische redenen noodzakelijk is.
• 23 undecies) Informatie achterhouden over het feit dat de functionaliteit van een goed bij gebruik van verbruiksgoederen, reserveonderdelen of accessoires die niet door de oorspronkelijke producent zijn geleverd, wordt aangetast, of ten onrechte beweren dat een dergelijke aantasting zal plaatsvinden.

Vier punten raken rechtstreeks de tekst van een productpagina. 4 bis raakt het woordgebruik: 'milieuvriendelijk', 'groen', 'duurzaam' zonder onderbouwing. 4 ter raakt de verschuiving van het deel naar het geheel, de recycleerbare verpakking die een recycleerbaar product wordt. 4 quater raakt klimaatneutraliteit die met compensatie is gekocht, hoe goed het compensatieprogramma ook is. 10 bis raakt het argument dat op een wettelijke verplichting is gebouwd.

Voor wie in Duitsland advies inwint: bovenstaande nummering is de Europese. Het Duitse recht hernummert. 2a, 4a, 4b, 4c en 10a komen overeen, maar de zeven punten over levensduur zijn samengebracht onder één 23d, letters a) tot g). Een Duitse advocaat zoekt nooit naar ‘23 undecies’.

Drie bepalingen buiten de zwarte lijst, makkelijk te missen

Wie bij de zwarte lijst stopt, laat het deel liggen dat een productpagina het vaakst raakt. Dezelfde richtlijn wijzigt ook het corpus van 2005/29/EG, met dezelfde toepassingsdatum.

• Artikel 6, lid 2, punt d). Een milieuclaim over toekomstige prestaties is misleidend als zij niet berust op duidelijke, objectieve, openbaar toegankelijke en verifieerbare verplichtingen, uiteengezet in een uitvoerig en realistisch uitvoeringsplan met meetbare en tijdsgebonden doelen, toegewezen middelen, en regelmatige verificatie door een onafhankelijke externe deskundige wiens bevindingen ter beschikking van de consumenten worden gesteld. Dat is het lot van ‘klimaatneutraal in 2030’.
• Artikel 6, lid 2, punt e). Het adverteren van irrelevante voordelen die niet voortvloeien uit enig kenmerk van het product of het bedrijf. Het voorbeeld van de wetgever is glutenvrij flessenwater.
• Artikel 7, lid 7. Een dienst die producten vergelijkt op milieu-, sociale of circulariteitskenmerken moet zijn vergelijkingsmethode, de vergeleken producten, hun leveranciers en zijn actualiseringsmaatregelen bekendmaken: dat is essentiële informatie.

Het verschil in regime telt. Deze drie bepalingen staan niet op de zwarte lijst: zij vragen een beoordeling per geval. Maar een klimaattoezegging zonder verifieerbaar plan blijft aanvechtbaar, en door dezelfde partijen.

In Duitsland loopt de handhaving niet via een toezichthouder

Dezelfde Europese tekst pakt heel verschillend uit naargelang wie hem handhaaft, en Duitsland is het buitenbeentje. In Nederland meldt u een oneerlijke handelspraktijk bij de ACM, die onderzoek doet en bestuurlijke boetes kan opleggen. In Duitsland bestaat dat kanaal voor een gewone productpagina niet. De Duitse wet op de oneerlijke mededinging, het Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (UWG), draait op privaatrechtelijke actie.

§ 5, lid 1, geeft de hoofdregel: oneerlijk handelt wie een misleidende handelspraktijk verricht die de consument of een andere marktdeelnemer ertoe kan brengen een besluit over een transactie te nemen dat hij anders niet had genomen. Lid 2 voegt toe dat een praktijk misleidend is wanneer zij onjuiste gegevens bevat, onder meer over de wezenlijke kenmerken van het goed of de dienst.

Het regime dekt ook beeld, en het zegt dat met zoveel woorden. § 5, lid 4, stelt bildliche Darstellungen, beeldweergaven, gelijk aan ‘Angaben’ in de zin van lid 2, op één voorwaarde: dat zij ertoe strekken zulke gegevens te vervangen en daartoe geschikt zijn. Een groen blaadje, een gekleurde balk die een niet-bestaand keurmerk suggereert, een foto die zegt wat de tekst niet zegt, vallen eronder. Vanaf 27 september gaat de Duitse wet nog verder: haar definitie van Umweltaussage omvat uitdrukkelijk weergaven ‘durch Text, Bilder, grafische Elemente oder Symbole’, merknamen en productaanduidingen inbegrepen.

Wie handelt er dan? Concurrenten en gekwalificeerde economische verenigingen. § 8b draagt het Bundesamt für Justiz, het federale bureau voor justitie, op de lijst van gekwalificeerde economische verenigingen bij te houden en te publiceren. Inschrijving alleen volstaat niet: § 8, lid 3, nr. 2, vereist bovendien dat een aanzienlijk aantal aangesloten ondernemingen goederen van dezelfde of verwante aard op dezelfde markt verkoopt, en dat de inbreuk de belangen van die leden raakt. Het eerste gevolg van een niet-conforme pagina komt als Abmahnung, een sommatie van een ingeschakeld advocatenkantoor, doorgaans met een contractuele boete eraan vast.

De enige bestuursrechtelijke weg in de UWG is smal: § 19 voorziet in een boete tot 4 procent van de jaaromzet en wijst het Bundesamt für Justiz aan als bevoegde autoriteit, maar alleen bij een ‘wijdverbreide inbreuk’ en alleen in het kader van een gecoördineerde handhavingsactie op grond van artikel 21 van Verordening (EU) 2017/2394. Dat is niet het kanaal waarlangs het probleem binnenkomt.

§ 13, lid 4, verzacht het privaatrechtelijke mechanisme op één punt, en dat punt is smaller dan het vaak wordt gelezen. Het sluit vergoeding van de noodzakelijke kosten uit voor de gerechtigden van § 8, lid 3, nr. 1, dus voor concurrenten, bij twee categorieën inbreuken: wettelijke informatie- en etiketteringsverplichtingen geschonden in de elektronische handel of in digitale diensten, en bepaalde AVG-inbreuken. Uitgesloten zijn de kosten, niet de vordering. Het verbod blijft beschikbaar, en een misleidende milieuclaim is geen informatie- of etiketteringsverplichting: die valt onder § 5.

Duitsland heeft omgezet, en de geconsolideerde tekst laat het nog niet zien

De vraag die alles beslist voor een pagina die in Duitsland wordt gepubliceerd, is of het land heeft omgezet. Het antwoord is ja, met een datum. Het Drittes Gesetz zur Änderung des Gesetzes gegen den unlauteren Wettbewerb van 12 februari 2026 is op 19 februari 2026 in het Bundesgesetzblatt bekendgemaakt, onder BGBl. 2026 I Nr. 43. Voetnoot 1 zegt het onomwonden: ‘Dieses Gesetz dient der Umsetzung der Richtlinie (EU) 2024/825’. Artikel 2 stelt de inwerkingtreding op 27 september 2026, met één uitzondering die al sinds 19 juni 2026 geldt.

De geconsolideerde tekst lezen vergt niettemin zorg, anders trekt u de verkeerde conclusie. Op 15 september 2026 bevatte de UWG zoals gepubliceerd op gesetze-im-internet.de geen van de woorden die de hervorming invoert: een zoekopdracht naar ‘2024/825’, ‘Umweltaussage’, ‘Nachhaltigkeit’, ‘klimaneutral’ en ‘Nachhaltigkeitssiegel’ in de §§ 5, 5a, 5b, 5c, 13 en in de bijlage gaf nul treffers. Dat is geen Duitse achterstand, zo werkt een geconsolideerde tekst: hij toont het geldende recht, en de kern van de hervorming treedt pas op 27 september 2026 in werking. De kop draagt wel het spoor van de wet, voor wie op de juiste plek kijkt: ‘(+++ EU-Vollzitate: vgl. Liste EU-Rechtsakte G v. 12.2.2026 I Nr. 43 +++)’. En de regel ‘Zuletzt geändert durch Art. 6 G v. 12.5.2026 I Nr. 139’ zegt tot waar de online tekst is bijgewerkt, nooit het Ausfertigungsdatum uit 2004.

Wat de Duitse wet op 27 september gaat dragen

• § 2 krijgt wettelijke definities: Umweltaussage, allgemeine Umweltaussage, Nachhaltigkeitssiegel, anerkannte hervorragende Umweltleistung, Zertifizierungssystem, plus Haltbarkeit, Funktionalität en Betriebsstoff.
• § 5, lid 2, nr. 1 voegt aan de wezenlijke kenmerken de ökologische oder soziale Merkmale en de Zirkularitätsaspekte toe, zoals levensduur, repareerbaarheid en recycleerbaarheid.
• § 5, lid 3 krijgt twee nieuwe gevallen: het adverteren van irrelevante voordelen, en de claim over toekomstige milieuprestaties zonder door een onafhankelijke derde geverifieerd plan.
• § 5b, lid 3a regelt vergelijkingsdiensten.
• De bijlage, de Duitse zwarte lijst, krijgt de nieuwe nummers.
• § 19 wordt herschreven: boete tot 4 procent van de jaaromzet, en alleen voor ondernemingen met een jaaromzet van meer dan 1,25 miljoen euro, nog steeds binnen het smalle kader hierboven.

Eén pagina kan twee regimes schenden

Wie pagina's met AI produceert, stuit hier op een tweede kalender, en de twee worden voortdurend door elkaar gehaald. Ze hebben noch hetzelfde onderwerp noch dezelfde geadresseerde.

Verordening (EU) 2024/1689 verplicht in artikel 50, lid 4, gebruiksverantwoordelijken die teksten publiceren om het publiek te informeren over aangelegenheden van algemeen belang, bekend te maken dat de tekst door AI is gegenereerd. De uitzondering is ruimer dan meestal wordt weergegeven: de verplichting geldt niet wanneer de inhoud ‘een proces van menselijke toetsing of redactionele controle heeft ondergaan en wanneer een natuurlijke of rechtspersoon redactionele verantwoordelijkheid draagt voor de bekendmaking van de content’. Redactionele controle is een eigen route, naast toetsing stuk voor stuk.

De machineleesbare markering gaat de uitgever niet aan. Artikel 50, lid 2, legt die op aan aanbieders van AI-systemen die synthetische inhoud genereren. Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026 heeft een artikel 111, lid 4, toegevoegd dat systemen die vóór 2 augustus 2026 in de handel zijn gebracht de tijd geeft tot 2 december 2026. Die datum circuleert alsof hij voor uitgevers geldt. Hij is gericht tot aanbieders van AI-systemen.

De twee regimes stapelen. Een Duitse productpagina die een materiaal als ‘klimaatneutraal’ aanprijst op basis van compensatie, geschreven door een AI-systeem zonder herkenbare redactionele controle, stelt haar uitgever bloot aan de actie van een concurrent op grond van § 5 UWG én aan een transparantieschending op grond van artikel 50. Het eerste risico wordt binnen weken concreet, per advocatenbrief. Het tweede hangt af van een toezichthouder die nog in actie moet komen.

Waar de paginacontrole begint

Een bruikbare controle is geen algemene herlezing, het is een patroonzoektocht. U voert haar uit als zoekopdracht op de gepubliceerde inhoud, niet op het oog.

1. Inventariseer het generieke woordgebruik. ‘Milieuvriendelijk’, ‘groen’, ‘duurzaam’, ‘eco’ los gebruikt. Elke vindplaats vraagt ofwel het bewijs van erkende voortreffelijke milieuprestaties, ofwel een herschrijving. Op een catalogus van enkele honderden artikelen levert deze ronde het meeste op. Punt 4 bis.
2. Zonder de vermeldingen van klimaatneutraliteit af. Elke formulering die op compensatie steunt valt onder 4 quater. Vervang haar door de werkelijke meting: emissies per eenheid, een reductiepad, een verklaarde reikwijdte.
3. Leg toezeggingen met een streefjaar langs de plantoets. ‘Klimaatneutraal in 2030’, ‘plasticvrij in 2027’ zijn niet verboden, ze zijn voorwaardelijk. Zonder gedetailleerd plan, meetbare en tijdgebonden doelen, toegewezen middelen en gepubliceerde onafhankelijke verificatie is de claim misleidend op grond van artikel 6, lid 2, punt d).
4. Controleer de reikwijdte van elke claim. Hoort de eigenschap bij de verpakking, dan zegt de pagina verpakking. 4 ter springt aan bij de impliciete uitbreiding naar het hele product.
5. Toets elk keurmerk op zijn herkomst. Een certificeringsbeeld moet terug te voeren zijn op een certificeringsregeling of een overheidsinstantie. Een eigen keurmerk, hoe eerlijk ook bedoeld, valt onder 2 bis.
6. Schrap argumenten die op de wet zijn gebouwd. Naleving die voor alle producten van de categorie op de markt van de Unie verplicht is, is geen toonbaar concurrentievoordeel.
7. Leg vast wie de publicatie draagt. Voor artikel 50 telt redactionele controle alleen als zij is gedocumenteerd en een persoon ervoor instaat. Een productieketen die haar revisies met tijdstempel bewaart en modeluitvoer van menselijke bewerking onderscheidt, heeft dat bewijs zonder extra inspanning.

De eerste zes punten werken op gepubliceerde inhoud, via systematisch zoeken, taal voor taal, en zijn achteraf te herstellen. Het zevende gaat over de inrichting van de productie, en is als enige niet in te halen.

De vertaalval

Eén punt wordt duur zodra dezelfde catalogus in meerdere landen verschijnt. Een juridische alinea die letterlijk wordt vertaald, wordt onjuist in het andere land. Een Nederlandse pagina die naar de ACM verwijst heeft geen Duitse tegenhanger, want daar is de handhaving privaatrechtelijk en komt zij per advocatenbrief. Europese nummering die ongewijzigd in een Duitse notitie wordt overgenomen, stuurt de lezer op zoek naar een nummer dat in zijn wet niet bestaat. Een formulering die hier passeert omdat zij is ingeburgerd, kan in Duitsland op strengere rechtspraak over hetzelfde woord stuiten.

Het juiste niveau is niet de taal, het is de markt. Acht taalversies van een productpagina zijn acht te kwalificeren pagina's, niet één pagina die acht keer is vertaald.

Veelgestelde vragen

Geldt de richtlijn als ik vanuit Nederland naar Duitsland verkoop?

In beginsel ja. Het recht inzake oneerlijke mededinging volgt de getroffen markt, niet de plaats van vestiging: dat is de regel van artikel 6, lid 1, van de Rome II-verordening. Een Duitstalige pagina gericht op Duitse consumenten valt dus onder het Duitse regime, ongeacht waar zij wordt gehost of geredigeerd. De regel is niet absoluut: raakt een daad van oneerlijke mededinging uitsluitend de belangen van een bepaalde concurrent, dan verwijst artikel 6, lid 2, terug naar de algemene aanknoping.

Wat gebeurt er concreet op 27 september 2026?

De nationale omzettingsbepalingen worden van toepassing, op grond van artikel 4 van de richtlijn. Dat is niet de datum waarop de nationale wetten moesten worden bekendgemaakt, 27 maart 2026, maar die waarop zij gaan gelden. In Duitsland is dat de inwerkingtreding uit artikel 2 van de wet van 12 februari 2026.

Blijft gecertificeerde compensatie bruikbaar?

Punt 4 quater verbiedt compensatie niet. Het verbiedt eruit af te leiden dat het product een neutraal, verminderd of positief milieueffect heeft wat broeikasgasemissies betreft. Compensatie mag op zichzelf worden beschreven, als handeling van het bedrijf, zolang zij geen eigenschap van het product wordt.

Mag een eigenschap van de verpakking als eigenschap van het product worden gepresenteerd?

Nee, en dat is precies wat punt 4 ter regelt. Het verbiedt een milieuclaim over het volledige product of het hele bedrijf wanneer zij slechts op één aspect of één specifieke activiteit betrekking heeft. Een recycleerbare verpakking heet ‘recycleerbare verpakking’, geen ‘recycleerbaar product’.

Kan ‘klimaatneutraal in 2030’ nog?

Ja, maar onder cumulatieve voorwaarden. De claim over toekomstige milieuprestaties moet berusten op duidelijke, objectieve, openbaar toegankelijke en verifieerbare verplichtingen, uiteengezet in een uitvoerig en realistisch uitvoeringsplan met meetbare en tijdsgebonden doelen, toegewezen middelen, en regelmatige verificatie door een onafhankelijke externe deskundige wiens bevindingen ter beschikking van de consumenten worden gesteld. Zonder dat dossier is de formulering misleidend.

Moeten we de Duitse omzetting afwachten?

Die is er al: de wet is sinds 19 februari 2026 bekendgemaakt en treedt op 27 september in werking. Er valt niets af te wachten. En ook vóór die datum geldt § 5 UWG via zijn algemene clausule, zoals de rechtspraak die over misleidende claims heeft opgebouwd. Wachten levert geen bescherming op, het stelt alleen de paginacontrole uit.

Bronnen

• Richtlijn (EU) 2024/825 van 28 februari 2024, volledige tekst en bijlage
• Richtlijn 2005/29/EG over oneerlijke handelspraktijken, waarvan bijlage I en de artikelen 6 en 7 worden gewijzigd
• COM(2023) 166 final, het voorstel ‘richtlijn groene claims’, een andere tekst
• Drittes Gesetz zur Änderung des Gesetzes gegen den unlauteren Wettbewerb van 12 februari 2026, BGBl. 2026 I Nr. 43, de Duitse omzetting
• § 5 UWG, § 8, § 8b, § 13 en § 19
• Verordening (EU) 2024/1689, geconsolideerde versie van 27 juli 2026, artikel 50 en artikel 111, lid 4

Dit artikel beschrijft de stand van het recht op 16 september 2026 en is geen juridisch advies.